Гэрийн шинэтгэлийн төсөл

НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар, НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн дэлхий дахины шинэтгэлийн газартай хамтран ажиллаж байна

Source: UNICEF Mongolia 2018

Source: UNICEF Mongolia 2018

 
 

Улаанбаатар хотын тав тухтай байдалд зориулан 21-р зууны гэрийг загварлаж байна.

Суурь мэдээлэл

Монгол улсын тал гаруй хувь нь дэлхийд агаарын бохирдлын төвшнөөрөө хамгийн ихэд тооцогддог хотуудын нэг болох Улаанбаатарт амьдардаг. Өдөрт дунджаар PM2.5 хэмжээний агаарын бохирдолтой байгаа нь ДЭМБ-ээс аюулгүй гэж үзсэн хэмжээнээс 30 дахин илүү байна.

Агаарын бохирдолд хамгийн их хувь нэмэр оруулж байгаа хүчин зүйл нь хүйтний улиралд гэр хорооллын (албан бус суурьшилт) халаалт, хоол унд хийх түүхий нүүрсийг ашиглах явдал юм. Улаанбаатар хотын өрхүүдийн 57 хувь нь гэрт амьдардаг. Монгол улсын нийт хүн амын бараг тэн хагас нь гэрт амьдарсаар л байна.

Манай гэр нь Монголын онцлог, соёлын төвийг сахисан, зун нь сэрүүн, өвлийн улиралд харьцангуй дулаахан. Гэсэн хэдий ч өвлийн улиралд -40 градус хүрэх үед гэрт амьдардаг оршин суугчид маань түүхий нүүрс, резин болон хуванцарыг шатааж гэрээ дулаан байлгадаг. Энэ нь хотын агаарын бохирдлын түвшинг маш аюултай түвшинд хүргэж байгаа билээ.

Энэ нөхцөл байдлыг шийдвэрлэхийн тулд тодорхой хүчин чармайлт гаргахгүй бол хотын хүн ам, ялангуяа хүүхэд багачуудад үзүүлэх эрүүл мэндийн үр дагавар нь ирэх жилүүдэд өсөх магадлал өндөр байна. Хүүхдүүд нь тэдний төрсөн өдрөөс агаарын бохирдлын эрүүл мэндэд үзүүлэх сөрөг нөлөөнд хамгийн эмзэг байдаг.

Монгол улсын хувьд ургийн нас барсан нь 3.5 дахин өссөн нь өвөл, зуны хооронд баримтжуулсан байна. Агаарын бохирдол нь бас хүүхдүүд нь сургуульд болон бусад чухал суралцах, хөгжлийн боломжийг алдах шалтгаан болох бронхит, багтраа зэрэг хүүхдүүдийн хувьд маш их хор хөнөөлтэй байж болох өвчин нь холбоотой юм.

Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд Улаанбаатар хотод амьсгалын замын өвчний тохиолдол ихээхэн аюултай буюу 10000 хүн тутамд амьсгалын замын халдварт өвчин тусах эрсдэл 2.7 дахин өссөн байна. Улаанбаатарын агаарын бохирдол ихтэй дүүрэгт амьдарч буй хүүхдүүд хөдөө амьдарч буй хүүхэдтэй харьцуулахад 40% -иар муу уушигны үйл ажиллагаатай байна.

Үр дүнг эрчимжүүлэх шинэчлэл

Гэр хорооллын эрчим хүчний үр ашиггүй байдал, түлш, агаарын бохирдлыг ихэсгэдэг гэр хорооллын дулааны алдагдлыг арилгахын тулд Улаанбаатар хотын оршин суугчидтай тулгараад буй энэхүү тулгамдсан асуудлыг шийдэхийн тулд НҮБ-ын Хүүхдийн Сан, НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран зохион байгуулсан. Станфордын их сургууль, Пенсильванийн их сургууль, гадаа тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Arc'Teryx, The North Face, архитектурын коран Тимбергейк зэрэг олон улсын түншүүдтэй хамтран гэр ахуйн эд анги (хаалга, шал, тооно) -ийн загварыг сайжруулахыг эрмэлзэж байна. Монголын ард түмний зүгээс нээлттэй эх сурвалж, тогтвортой, боломжийн үнэтэй дизайныг бий болгож болох юм. Энэ хандлага нь технологийн хувьд шинэлэг, соёлын хувьд тохиромжтой юм учир нь бид импортыг шаарддаггүй шийдлүүд, орон нутгийн зах зээлд сөрөг үр дагавар гаргадаггүй шийдлийг зорьж байгаа.

Энэхүү санаачлагаараа бид:

  • Анхны загвар ба үнэлгээний давуу тал дээр тулгуурласан барилгын сайжруулалтыг зураг төслийн шийдлүүдийг санал болгох;

  • Гэр хорооллын оршин суугчдаас санал асуулга авах

  • Гэрийн дулааны горимын зураг төслийн шийдвэрийг ойлгож, үндэслэх.

 Эдгээр гурван чиглэлээр бид гэр хорооллын оршин суугчдыг бохир түлшээс хамааралтай байдлыг бууруулж, гэр доторх агаарын бохирдлыг сайжруулж, гэр хорооллын нийт хүн амын эрүүл мэндэд хувь нэмрээ оруулах шууд нөлөөллийг бий болгох чадварыг олгоно. Энэ бүтцээр, бидний хувьд агаарын чанар, хүүхдийн эрүүл мэндийг сайжруулах, хотын үйлчилгээний чанар, боловсрол, эрүүл мэнд, эдийн засгийн боломжуудыг сайжруулахад шууд нөлөө үзүүлж болно.


Бидний төслүүд - Зургаар

Түншлэлийн хамтарсан багийн хамтын хүчин чармайлтаар дамжуулан бүх GIC төслийн түншүүд шинэлэг загвар, өгөгдлийг цуглуулах цогц үнэлэмжийг бий болгосон. 

1. Гэрийн дулааны сул талуудыг тодорхойлох.

The toono or oculus, lets in light into the ger and allows the chimney to pass through.

The toono or oculus, lets in light into the ger and allows the chimney to pass through.

Тоононы дулаалга

Тооно HubCap-ийн дулаалганы баг GIC төслийн туршид хэд хэдэн давталттайгаар даван гарсан. Тус баг нь хамгийн анхны HubCap загвараас хойш дизайныг сайжруулахад олон нийтийн болон хэрэглэгчийн санал хүсэлтийг оруулсан. Одоогийн байдлаар манай гуравдахь загварын туршилтын хоёр давталтыг үндсэн ба интервенцийн гэрт туршиж үзэхээр төлөвлөж байна.

 

Хаалганы дулаалга

Хаалганы баг нь хоѐр өөр хаалганы дулаалгыг зохион бүтээсэн ба хоёуланг нь суурь болон интервенцийн гэрт туршина. Түүнчлэн гэр болон түүний ёс уламжлалаас санаа авсан шинэлэг үүдний гонх(амбаар) бий болгохоор ажиллаж байна. Үүдний гонх(амбаар) нь гэр ахуйн дулааны үр ашгийг дээшлүүлэх, гэр хорооллын айл өрхөд нэмэлт зай гаргахад зориулагдсан хэсэг билээ.

An ajar door with a ger and a weather station in the background.

An ajar door with a ger and a weather station in the background.

 
One of the floor prototypes in our unoccupied test ger site.

One of the floor prototypes in our unoccupied test ger site.

ДУлаалгатай шал

Шалны баг нь гурван өөр төрлийн шалны анхны загварыг боловсруулсан бөгөөд бүгд гэрийн дулааны алдагдалыг багасгах чадвартай өөрсдийн гэсэн онцгой дулааны технологитой. Гурван зураглалыг ашиглан манай Гэр Өргөө байгууллага болон манай хамтрагч байгууллага 2018 оны 10-р сарын сүүлээр туршилтын гэрийн загварыг барьж дуусгасан.

 

2.Дулаалгатай болон дулаалгагүй гэрийн тоон мэдээллийг цуглуулах судалгаа

ГЭРИЙН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ҮНЭЛГЭЭ

Судалгааны баг нь гэрт байгаа дулааны хүчин чадал, тав тухтай байдлын түвшинг үнэлэхийн тулд хүн амьдардаг болон хүн амьдардаггүй гэрийн талаархи цогц мэдээллийг цуглуулж байна. Тус баг нь хүн амьдардаг болон амьдардаггүй гэр мөн энгийн гэрт дулааны аудитын горимыг сайжруулалт хийсэн. Манай түншүүд 11-р сарын эхээр Монголд ирж 2018-2019 оны өвлийн туршид туршилтын гэрүүдийн температур, агаарын чанарын мэдээллийг цуглуулах, дүн шинжилгээ хийх болно.

Taking an infrared image of a chimney.

Taking an infrared image of a chimney.


Бидний цаг хугацааны хүснэгт

1.png


бидний хамтран ажиллагч байгууллагууд